Maður spyr sig á hverjum degi hvort maður
sé að gera það sem maður vill, er maður að gera það sem maður
gerir af áhuga, eða af því að það lá svo vel við færi, það er
inn í dag, það mun gefa vel í hönd í framtíðinni o.s.frv. Á
maður að ganga í gegnum allan pakkann, mennta sig, fá sér
góða vinnu, starfsframa og spyrja sig svo: langar mig að vera
þar sem ég er? Eða á maður að pæla í þessu núna. Mér finnst
ég vera svo flókin og vitlaus að vera að hugsa þetta
stanslaust. Ég skammast mín jafnvel. Af hverju get ég ekki
bara stundað þetta nám af alúð og metnaði, en fyrst og fremst
af áhuga og verið ánægð. Stolt. Hamingjusöm. Successful
businesswoman vision. Með vasana fulla af grænum. Veit það
ekki. Virðist svo fjarri
raunveruleikanum.
Já! Þarna kom
það. Allt í einu. Lausn allra minna efasemda. Ég hef enga trú á
sjálfri mér. Ég sé mig ekki í teinóttri dragt með veskið gubbandi
af platinum kortum, seðlum og flugmiðum til framandi landa. Ég hef
enga trú á því að ég geti nokkurn tíma komist í stjórnunarstarf. Að
ég muni ná árangri í lífinu. En hvað er að ná árangri í lífinu.
Platinum kortin? Tja.. maður spyr sig. Ef maður er ánægður sem
kennari og líður vel í vinnunni, hefur maður þá ekki náð árangri?
Kannski. Grunnskólakennarar augljóslega ekki. En ef maður er
ánægður í vinnunni því hún er griðarstaður? Ef maður er
óhamingjusamur innan veggja heimilisins? Vegna þess að bíllinn
bilaði og maður hefur ekki efni á að kaupa sé nýjan, né láta gera
við hann. Peningar gera þig ekki hamingjusaman. Eða
hvað?
hagfræðingar
tala um lögmálið um minnkandi jaðarafköst. Það gildir líka um
peninga. Hvað þýðir það? Einfaldlega að fyrstu einingarnar gefa þér
mikið og meira og meira eftir því sem þeim fjölgar, - þar til að
allt í einu þær fara að gefa þér minna. Satt! Ef þú átt ein armani
jakkaföt þá ertu ánægður og stoltur. ef þú átt tvenn! Frábært! Ein
til skiptana. Hækka í áliti hjá vinunum
þrenn? Úff.. tja.. svo
sem allt í lagi, en plássið er takmarkað í skápnum. Fern? Nei þetta
er allt of mikið. Þau hafa hangið í skápnum í hálft ár. Rykfallin.
Gefur mér ekki neitt. Ekkert gildi.
Þegar þú ert
bankastjóri í íslenskum banka og færð Elton John í afmælið þitt, þá
ertu kannski á toppnum, eða a.m.k. að þínu mati. En það fer að líða
að því að það er einfaldlega ekkert meira sem þú getur keypt til að
auka ánægju þína. Peningar eru ofmetnir. Gefa þér veraldlega hluti
sem skipta engu máli. Ég er að æfa mig í því að verða ekki reið
þegar 2ja ára sonur minn eyðileggur dvd tækið, sængurfötin eða nýja
dótið sem kostaði 5000 kall. Af hverju? Því það skiptir engu máli.
Engu.
En samt erum
við virkilega óhamingjusöm án peninga. 5% barna á Íslandi búa við
fátækt. Þau fara ekki í bíó um helgar, út að borða, fá ekki of
mikið af dóti, nýja skó o.s.frv. og e.t.v. ekki nægilega ást og
umhyggju frá foreldrum sínum því þeir eru óhamingjusamir yfir
ástandi fjölskyldunnar og geta því ekki gert neina í kringum sig
hamingjusama. En ástin er allt sem skiptir máli. Samfélagið í dag
segir annað. Peningar skipta mestu máli. Ekki láta smáatriði eins
og það að makinn haldi framhjá fara í taugarnar á þér. Þú átt
einbýlishús og einkabílstjóra, of mikið af armani jakkafötum og
sumarbústað. Þér vegnar vel. Flottastur. Vinsæll.
– scheise!
Rauði
þráðurinn er sá að við þurfum peninga og nóg af þeim. En bara
upp að vissu
marki.
Það er bara
of langt bil á milli fólks í dag. Við búum við
stéttaskiptingu. Því miður. Verðum að viðurkenna það. Það er
alls staðar. Ríkir ríkari, fátækir fátækari. Hvað er löng bið
eftir félagslegum íbúðum? Hversu margir eru á styrk hjá
borginni? Hellingur. Hellingur.
Ég færist
alltaf nær því að hætta öllu sem ég er að gera núna og fara út í
óvissuna. En það verður að vera góð óvissa. Slæm óvissa er
hræðilega mannskemmandi. Góð óvissa er yndisleg. Stolt. Framsækni.
Ákveðni.
Get ég
einhverntíman lifað þann dag sem ég hef engar áhyggjur af peningum.
Er það hægt? 29.jan og ég er ánægð. Áhyggjulaus. Enginn
visareikningur. Engar hrukkur. Það er í raun áhyggjuefni að maður
hlakki ekki til einhvers betra en það.
Úff. Lífið er
erfitt.
Kauphegðun.
Hvar kemur hún inn í dæmið?